Sprawa Kliniecki przeciwko Polsce jako przykład skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego

W dzisiejszym artykule omówię Skargę złożoną do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przez Czesława Klinieckiego w dniu 25 września 1994 r. Skarga toczyła się pod numerem 31387/96 i dotyczyła przewlekłości toczącego się wobec Skarżącego postępowania karnego. Akt oskarżenia skierowany przeciwko Skarżącemu trafił do sądu krajowego w 1992 r. natomiast w czasie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, tj. w 2000 r., sprawa w dalszym ciągu była w toku – tzn. nie została prawomocnie zakończona na poziomie krajowym. Skarżący oparł swój zarzut na naruszeniu jego prawa do rzetelnego procesu sądowego.

Myślę, że w tym miejscu warto przypomnieć czym jest rzetelny proces sądowy. Prawo to zostało uregulowane w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zgodnie z którym: „Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej (…)”. Jest ono uznawane za jedno z ważniejszych uprawnień każdego człowieka. Niestety jest również bardzo często naruszane przez Państwa – strony Konwencji.

Prawo do rzetelnego procesu ma różne oblicza, do których zaliczyć można m.in. prawo do:

  1. sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy

  2. rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie

  3. wydania wyroku przez niezawisły i bezstronny sąd

  4. jawności postępowania

  5. domniemania niewinności

  6. informacji o przyczynach skierowania przeciw niemu oskarżenia

  7. przygotowania się do obrony

  8. obrony, w tym również obrony z urzędu

  9. korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza.

W omawianej sprawie doszło do naruszenia prawa Skarżącego do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie.

Stan faktyczny sprawy:

Skarżący został aresztowany w dniu 26 lipca 1992 r. pod zarzutem oszustwa. Prokurator sporządził dwa akty oskarżenia, w których zarzucił Skarżącemu:

  1. usiłowanie wyłudzenia wypłaty odszkodowania z jednego z przedsiębiorstw ubezpieczeniowych

  2. składanie fałszywych zeznań

  3. dwa przestępstwa zmowy, w celu wyłudzenia kredytów na szkodę banków

  4. przestępstwo w postaci działania na szkodę interesów przedsiębiorstwa.

Sąd I instancji uznał Czesława Klinieckiego za winnego dokonania dwóch przestępstw zmowy oraz działania na szkodę interesów przedsiębiorstwa i wymierzył mu za to karę 18 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny. Co do reszty zarzucanych Skarżącemu czynów Sąd wydał wyrok uniewinniający.

Apelację od powyższego wyroku wniósł zarówno Skarżący, jak i Prokurator. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w części uniewinniającej oskarżonego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy zapadł wyrok skazujący Skarżącego za złożenie fałszywych zeznań oraz usiłowanie oszustwa na szkodę przedsiębiorstwa ubezpieczeniowego, natomiast Sąd uniewinnił Skarżącego od zarzutu oszustwa względem banków.

Skarżący złożył kasację do Sądu Najwyższego, który zdecydował o konieczności ponownego rozpoznania sprawy. Tym razem po ponownym rozpoznaniu sprawy zapadł wyrok uniewinniający. Wyrok ten został zaskarżony do Prokuratora. Niestety nie wiemy jak sprawa ostatecznie się zakończyła, ponieważ na tym etapie sprawa trafiła do rozpoznania przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Zarzuty Skarżącego:

Jak już zostało wspomniane powyżej zarzuty Skarżącego opierały się na naruszeniu jego prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Mimo że akt oskarżenia trafił do Sądu w 1992 r. to po 8 latach sprawa w dalszym ciągu była w toku.

Zgodnie z procedurą postępowania przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka zwrócono się do Rządu polskiego, który był reprezentowany przez Ministra Spraw Zagranicznych o zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie.

Stanowisko Rządu:

Rząd z całą pewnością pozytywnie zaskoczył Skarżącego, ponieważ wyszedł z propozycją ugodowego załatwienia sprawy przekazując Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka następującą deklarację:

Oświadczam niniejszym, że Rząd Rzeczypospolitej Polskiej oferuje wypłacenie Panu Czesławowi Klinieckiemu sumy 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych, z tytułu osiągniętego polubownego załatwienia skargi zarejestrowanej pod nr 31387/96. Suma ta pokrywa wszelkie szkody materialne i niematerialne, jak również poniesione koszty, oraz zostanie wypłacona po podpisaniu oświadczeń przez zainteresowane strony, nie później jednak niż po notyfikacji decyzji ogłoszonej przez Trybunał stosownie do art. 39 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Powyższa płatność oznaczać będzie ostateczne rozwiązanie sprawy.

Jednocześnie oświadczam, że oferta wyżej wymienionej sumy została złożona w związku z czasem trwania postępowania w sprawie skarżącego przed organami sądowymi i prokuratury.

Skarżący przyjął propozycję ugodowego załatwienia sprawy.

Zgodnie z procedurą przewidzianą przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka Trybunał zbadał, czy ugoda jest zgodna z przepisami Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz czy jest oparta na poszanowaniu praw człowieka. Kontrola wypadła pozytywnie, dlatego sprawa mogła zakończyć się w sposób ugodowy.

Podsumowując, niniejszy artykuł warto przypomnieć, że w postępowaniu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka jest możliwość ugodowego załatwienia sprawy. Z całą pewnością jest to korzystna alternatywa dla obu stron. Dzięki niej postępowanie trwa znacznie krócej, a strony są usatysfakcjonowane wspólnie wypracowanym rozstrzygnięciem sprawy. Warto podkreślić, że ugoda jest każdorazowo sprawdzana przez Europejski Trybunał Praw Człowieka pod kątem jej zgodności z postanowieniami Konwencji. Jeżeli Państwo wystosuje do Ciebie propozycję zawarcia ugody na pewno warto porządnie się nad tym zastanowić. Sprawa rozpoznawana przez Trybunał w zwykłym trybie trwa zwykle wiele lat, natomiast zawarcie ugody pozwala na zakończenie sprawy w znacznie krótszym czasie.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Monika Kołodziejczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Blogplay
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Sprawa Kliniecki przeciwko Polsce jako przykład skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego

  1. admin pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


2 × 2 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>