Sprawa Chyżyński przeciwko Polsce jako przykład naruszenia prawa do rzetelnego procesu

W poprzednim artykule, tj. Naruszenie prawa do rzetelnego procesu na przykładzie skargi Kowalski przeciwko Polsce rozpoczęłam cykl opracowań dotyczących naruszenia prawa do rzetelnego procesu na przykładach konkretnych skarg rozpoznawanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Niniejszy artykuł będzie stanowił jego kontynuację.

Tym razem omówię skargę złożoną przez Dariusza Chyżyńskiego przeciwko Polsce. Skarga została zarejestrowana pod nr 32287/09.

W pierwszej kolejności przypomnę na czym polega naruszenie prawa do rzetelnego procesu. Prawo to zostało zamieszczone w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Jest ono jednym z ważniejszych uprawnień każdego człowieka, które stoi na straży sprawiedliwego i prawidłowego procesu. Niestety jest również bardzo często naruszane przez Państwa – strony Konwencji.

Prawo do rzetelnego procesu składa się z kliku aspektów, m.in. z prawa każdego człowieka do:

  1. sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy

  2. rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie

  3. wydania wyroku przez niezawisły i bezstronny sąd

  4. jawności postępowania

  5. domniemania niewinności

  6. informacji o przyczynach skierowania przeciw niemu oskarżenia

  7. przygotowania się do obrony

  8. obrony, w tym również obrony z urzędu

  9. korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza.

W sprawie Chyżyński przeciwko Polsce doszło do naruszenia prawa do rzetelnego procesu sądowego w postaci nierozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Stan faktyczny:

Skarżący odbywał karę 25 lat pozbawienia wolności orzeczoną w 1988 r. W dniu 18 lutego 2002 r. został wniesiony przeciw niemu akt oskarżenia za napad rabunkowy do Sądu Rejonowego w Gdańsku. Rozprawa dotycząca przestępstwa napadu rabunkowego była wielokrotnie odraczana z różnych powodów, m.in. niedoprowadzenia oskarżonego na rozprawę, niestawiennictwo wspólników bądź świadków. W 2005 r. na skutek śmierci asesora i zmiany składu sędziowskiego rozprawa musiała się toczyć od początku. Wyrok skazujący został wydany 24 października 2006 r. jednak na skutek apelacji skarżącego Sąd Okręgowy w Gdańsku uchylił wyrok I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wiele z kolejnych posiedzeń zostało odroczonych z powodu niedoprowadzenia współoskarżonych, nieobecności świadków, niestawiennictwa adwokatów. Oskarżony zdecydował się wnieść skargę na przewlekłość postępowania, która jednak została oddalona, gdyż zdaniem Sądu opóźnienia nie wynikały z winy Sądu.

Zarzuty:

Skarżący wystąpił do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i zarzucił naruszenie m.in. art. 6 § 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności („Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej (…)”. Jego zdaniem doszło do naruszenia prawa do rzetelnego procesu przez nierozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie.

Zgodnie z procedurą Europejski Trybunał Praw Człowieka zwrócił się do Rządu polskiego z prośbą o wydanie stanowiska. Odpowiedź Rządu została przedstawiona poniżej:

W dniu 15 grudnia 2011 r. Rząd przedłożył Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka wniosek o skreślenie skargi na podstawie art. 37 ust. 1 pkt c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zgodnie z którym: „Trybunał może w każdej fazie postępowania zdecydować o skreśleniu skargi z listy spraw, jeżeli okoliczności prowadzą do wniosku, że z jakiejkolwiek innej przyczyny ustalonej przez Trybunał nie jest uzasadnione dalsze rozpatrywanie skargi”. Jakąkolwiek inną przyczyną miało być złożenie przez Rząd deklaracji rozwiązania problemu.

Rozstrzygnięcie sprawy przez Europejski Trybunał Praw Człowieka:

Europejski Trybunał Praw Człowieka nie przychylił się do stanowiska Rządu. Stwierdził natomiast naruszenie art. 6 § 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na nierozpoznaniu sprawy w rozsądnym terminie. Zgodnie z obliczeniami Trybunału sprawa Skarżącego w dwóch instancjach toczyła się przez 11 lat i 8 miesięcy i wciąż nie została prawomocnie zakończona.

Wobec tego zasądził od Państwa na rzecz skarżącego:

  1. 8000 euro

  2. 700 euro

Jeżeli oceniasz, że postępowanie sądowe w Twojej sprawie trwa dłużej niż to konieczne pamiętaj, że masz prawo uzyskać stosowne odszkodowanie za przewlekłość postępowania, która stanowi jeden z aspektów naruszenia prawa do rzetelnego procesu. Musisz jednak pamiętać o konieczności wyczerpania krajowych środków odwoławczych, a dopiero w następnej kolejności zwrócić się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ze skargą na naruszenie art. 6 Konwencji. W polskim systemie prawnym konieczne w takiej sytuacji złożenie tzw. skargi na przewlekłość postępowania, na podstawie art. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Jeżeli po jej rozpoznaniu Sąd uzna, że nie doszło do przewlekłości postępowania, wtedy będziesz mógł zwrócić się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Monika Kołodziejczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Blogplay
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Sprawa Chyżyński przeciwko Polsce jako przykład naruszenia prawa do rzetelnego procesu

  1. admin pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


× 6 = 36

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>