Rybacki przeciwko Polsce jako przykład skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego

Kontynuując cykl artykułów omawiających skargi na prawo do rzetelnego procesu tym razem zajmę się skargą złożoną przez Andrzeja Rybackiego. Skarga została złożona na naruszenie prawa do rzetelnego procesu toczącego się wobec Skarżącego. Ściślej rzecz biorąc chodziło tu o:

  1. zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec Skarżącego w wymiarze przekraczającym rozsądny czas jego trwania oraz

  2. o uniemożliwienie Skarżącemu komunikowania się z obrońcą bez obecności osób trzecich.

Jeżeli jesteś zainteresowany również innymi skargami zapraszam do zapoznania się z innymi artykułami:

  1. Sprawa Wersel przeciwko Polsce jako przykład naruszenia prawa do rzetelnego procesu karnego

  2. Sprawa Kwiatkowski przeciwko Polsce jako przykład naruszenia prawa do rzetelnego procesu karnego

  3. Sprawa Mogielnicki przeciwko Polsce jako przykład naruszenia prawa do rzetelnego procesu karnego

Na początku przypomnę tylko na czym polega prawo do rzetelnego procesu sądowego. Prawo to zostało uregulowane w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Jest uznawane za jedno z ważniejszych uprawnień każdego człowieka. Niestety jest również bardzo często naruszane przez Państwa – strony Konwencji.

Prawa do rzetelnego procesu ma różne oblicza, do których zaliczyć można m.in.:

  1. sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy

  2. rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie

  3. wydania wyroku przez niezawisły i bezstronny sąd

  4. jawności postępowania

  5. domniemania niewinności

  6. informacji o przyczynach skierowania przeciw niemu oskarżenia

  7. przygotowania się do obrony

  8. obrony, w tym również obrony z urzędu

  9. korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza.

Stan faktyczny:

Skarżący został oskarżony o:

  • popełnienie rozboju oraz

  • działanie w zorganizowanej grupie przestępczej.

Andrzej Rybacki został tymczasowo aresztowany w dniu 9 maja 1996 r. Tymczasowe aresztowanie stosowane wobec Skarżącego było wielokrotnie przedłużane mimo licznych zażaleń składanych przez jego obrońcę. W dniu 23 grudnia 1996 r. akt oskarżenia składający się z 137 tomów oraz listy 39 świadków trafił do Sądu. Wniosek obrońcy o uchylenie tymczasowego aresztowania ponownie nie został uwzględniony z obawy, że Skarżący może wpływać na zeznania świadków. Ostatecznie postępowanie zakończyło się wyrokiem skazującym w 2001 r., czyli po 5 latach od zastosowania tymczasowego aresztowania wobec Skarżącego.

Na samym początku postępowania, tj. w 1996 r. żona Skarżącego ustanowiła dla niego adwokata, gdyż sam Skarżący przebywał w areszcie i nie mógł tego zrobić. Niestety już po kilku dniach Prokurator zdecydował, że zastrzega swoją obecność podczas rozmów Skarżącego ze swoim obrońcą. Zażalenie złożone przez obrońcę nie przyniosło żadnego skutku. Ostatecznie obrońca mógł porozumieć się ze swoim klientem dopiero w dniu 7 listopada 1996 r., czyli po ponad pół roku od zatrzymania Skarżącego.

Zarzuty Skarżącego:

Skarżący postawił dwa zarzuty:

  1. naruszenie art. 5 § 3 Konwencji, tj. zbyt długi czas stosowania wobec niego tymczasowego aresztowania

  2. naruszenie art. 6 § 3 w zw. z art. 6 § 1 Konwencji, tj. naruszenie prawa do obrony przez brak możliwości swobodnego porozumiewania się z obrońcą bez udziału osób trzecich.

Zgodnie z procedurą przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, Trybunał zwrócił się do polskiego Rządu o zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie.

Stanowisko Rządu:

Rząd polski wskazał, że odnośnie pierwszego zarzutu, że tymczasowe aresztowanie stosowane wobec Skarżącego było zgodne z przepisami Konwencji i nie naruszało jego praw.

Jeżeli zaś chodzi o drugi zarzut to Rząd wskazał, że Skarżący nie miał w żaden sposób ograniczonego kontaktu z obrońcą, gdyż mógł się z nim widywać kiedy tylko potrzebował. Obrońca był obecny podczas przesłuchania Skarżącego, mógł zadawać pytania i składać wnioski dowodowe.

Rozstrzygnięcie sprawy przez Europejski Trybunał Praw Człowieka:

W pierwszej kolejności Trybunał wskazał, że choć nadrzędnym celem art. 6 Konwencji jest zapewnienie rzetelnego procesu przed sądem, to jednak nie oznacza to, że wskazany przepis nie będzie miał zastosowania podczas dochodzenia lub śledztwa. Ponadto Europejski Trybunał Praw Człowieka zaznaczył, że „prawo do obrony jest jednym z podstawowych wymogów rzetelnego procesu karnego. Jeżeli obrońca nie może naradzać się ze swoim klientem i otrzymywać poufnych instrukcji bez nadzoru, świadczona pomoc prawna może stracić wiele ze swojej efektywności, podczas gdy Konwencja ma gwarantować prawa, które są rzeczywiste i skuteczne”.

Ponadto w niniejszej sprawie Prokurator nie wskazał żadnego uzasadnienia dlaczego widzi konieczność zastrzec swoją obecność podczas wizyt obrońcy u Skarżącego. Oznacza to, zdaniem Trybunału, że nie zostało w żaden sposób wykazane, że istniała jakakolwiek zmowa między obrońcą a klientem. W związku z powyższym w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów Konwencji.

Podsumowując, pamiętaj, że jeżeli znajdujesz się w podobnej sytuacji, tzn. podczas toczącego się wobec Ciebie procesu nie mogłeś swobodnie porozumieć się ze swoim obrońcą, to znaczy że naruszono Twoje prawo do rzetelnego procesu karnego. W takiej sytuacji możesz domagać się słusznego zadośćuczynienia przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Monika Kołodziejczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Blogplay
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Rybacki przeciwko Polsce jako przykład skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego

  1. admin pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


2 − 1 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>