Obowiązek posiadania „statusu ofiary” w procedurze przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka

Niniejszy artykuł jest poświęcony jednemu z wymogów formalnych skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jakim jest konieczność posiadania „statusu ofiary”. Poniżej zostaną wskazane sytuacje, w których będzie przysługiwał Ci wspomniany status oraz kiedy możesz go utracić.

Zgodnie z art. 34 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności: „Trybunał może przyjmować skargi każdej osoby, organizacji pozarządowej lub grupy jednostek, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia przez jedną z Wysokich Układających się Stron praw zawartych w Konwencji lub jej protokołach. Wysokie Układające się Strony zobowiązują się nie przeszkadzać w żaden sposób skutecznemu wykonywaniu tego prawa”.

Wskazany powyżej przepis nakłada na Ciebie obowiązek posiadania „statusu ofiary” naruszenia praw chronionych przez Konwencję. Jest to jeden z wymogów, który musisz spełnić by Twoja skarga została przyjęta przez Trybunał.

Kiedy będzie Ci przysługiwał „status ofiary”?

Status ofiary” będzie Ci przysługiwał wtedy, gdy niezgodne z Konwencją działanie organów Państwowych będzie bezpośrednio wpływać na Twoje uprawnienia. Innymi słowy mówiąc wtedy, gdy będziesz ofiarą naruszenia praw podlegających pod ochronę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Trybunał rozróżnia dwa rodzaje „statusu ofiary”:

  1. ofiara bezpośrednia;

  2. ofiara pośrednia.

Ofiara bezpośrednia – będziesz uważany za bezpośrednią ofiarę naruszenia, jeżeli organy Państwa naruszą Twoje prawa. Oznacza to, że jakieś działanie bądź zaniechanie Państwa będzie miało wpływ bezpośrednio na Twoje uprawnienia. Na przykład, zostanie wydany przeciwko Tobie wyrok w sprawie dotyczącej ekstradycji albo nielegalnego podsłuchu, który będzie niezgodny z Konwencją.

Ofiara pośrednia – Trybunał wyjątkowo przyjmuje skargę pochodzącą od osoby, która jest w bliskim związku z ofiarą bezpośrednią. Przykładowo została przyjęta skarga złożona przez:

  1. żonę ofiary (sprawa McCann i in. przeciwko Wielkiej Brytanii);

  2. matkę ofiary (sprawa Kurt przeciwko Turcji);

  3. siostrzeńca zmarłego (sprawa Yasa przeciwko Turcji);

  4. męża ofiary (sprawa Houtman i Meeus przeciwko Belgii).

Kiedy utracisz „status ofiary”?

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału skarżący musi być w stanie uzasadnić swój status ofiary w trakcie postępowania (sprawa Budrov przeciwko Rosji). Oznacza to, że jeżeli utracisz status ofiary, Twoja skarga zostanie skreślona z listy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Utracisz „status ofiary”, jeżeli Państwo, które naruszyło Twoje prawa:

  1. złagodzi wydany wobec Ciebie wyrok lub przyjmie środek dla Ciebie korzystny;

  2. uzna, że dopuściło się naruszeń Twoich praw;

  3. przyzna Ci zadośćuczynienie, które musi być odpowiednie i wystarczające – w zależności od okoliczności sprawy.

Co się stanie, w przypadku śmierci bezpośredniej ofiary?

Trybunał kieruje się zasadą, że skarga może być złożona wyłącznie przez osoby żyjące lub w ich imieniu. Warto jednak wiedzieć, że śmierć ofiary nie oznacza, że skarga zostanie automatycznie skreślona z listy przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Istnieje możliwość, aby skarga była popierana przez rodzinę skarżącego po jego śmierci. Konieczne jednak jest spełnienie dwóch warunków:

  1. rodzina musi mieć wystarczający interes w popieraniu skargi;

  2. pierwotny skarżący zmarł już po wniesieniu skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Podsumowując, przed złożeniem skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka musisz się koniecznie upewnić, że posiadasz „status ofiary”. Jeżeli natomiast chcesz popierać skargę wniesioną przez kogoś z Twojej rodziny, kto już nie żyje, musisz wykazać, że posiadasz wystarczający interes. W przeciwnym razie Twoja skarga nie zostanie przyjęta przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Monika Kołodziejczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Blogplay
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Obowiązek posiadania „statusu ofiary” w procedurze przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka

  1. admin pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


9 + 9 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>