Koronienko przeciwko Polsce jako przykład skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego

Kontynuując cykl artykułów omawiających skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu skierowanych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka tym razem zajmę się skargą Kornienko przeciwko Polsce. Podstawą wniesienia skargi było naruszenie prawa do obrony Skarżącego, które polegało na nie przesłuchaniu świadka wskazanego przez Koronienko, brak kontaktu z obrońcą oraz wykorzystanie słabszej pozycji Skarżącego, jako osoby, która nie posługuje się językiem polskim i wywieranie nacisków na treść jego wyjaśnień.

Jeżeli jesteś zainteresowany również innymi skargami zapraszam do zapoznania się z innymi artykułami, np.:

  1. Sprawa Wersel przeciwko Polsce jako przykład naruszenia prawa do rzetelnego procesu karnego

  2. Adamkiewicz przeciwko Polsce jako przykład skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu

    i inne, które znajdziesz na blogu.

Omawianie sprawy Kornienko przeciwko Polsce rozpocznę od przedstawienia czym w ogóle jest prawo do rzetelnego procesu sądowego. Prawo to zostało uregulowane w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Jest uznawane za jedno z ważniejszych uprawnień każdego człowieka. Niestety jest również bardzo często naruszane przez Państwa – strony Konwencji.

Prawa do rzetelnego procesu ma różne oblicza, do których zaliczyć można m.in.:

  1. sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy

  2. rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie

  3. wydania wyroku przez niezawisły i bezstronny sąd

  4. jawności postępowania

  5. domniemania niewinności

  6. informacji o przyczynach skierowania przeciw niemu oskarżenia

  7. przygotowania się do obrony

  8. obrony, w tym również obrony z urzędu

  9. korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza.

Sprawa Kornienko przeciwko Polsce toczyła się pod nr 29261/95 i dotyczyła naruszenia prawa Skarżącego do obrony. Na wstępie zaznaczę jednak, że skarga została uznana za niedopuszczalną. Myślę jednak, że warto ją omówić ze względu na poznanie okoliczności w jakich Europejski Trybunał Praw Człowieka uznaje sprawę za niedopuszczalną.

Stan faktyczny:

Oleg Kornienko przyjechał do Polski z terenów obecnej Ukrainy. Przebywając w Polsce zajmował się handlem. Pewnego dnia został aresztowany będąc podejrzanym o zabójstwo. W jego domu odnaleziono pistolet i łuski po nabojach pasujące do broni z której zabito ofiarę.

Skarżący podczas przesłuchania z udziałem tłumacza zaprzeczył jakoby popełnił zarzucany mu czyn. Jednak po chwili, kiedy tłumacz opuścił pokój, Skarżący zmienił zdanie i potwierdził, że to on zastrzelił ofiarę. W późniejszym czasie Skarżący wskazywał, że do zmiany zeznań nakłonił go policjant znający język rosyjski, z którym został w pokoju przesłuchań po wyjściu tłumacza. Skarżący twierdził, że policjant poinformował go, że polskie prawo jest łagodniejsze dla osób, które się przyznają. Kilka dni później Skarżący odwołał swoje wyjaśnienia.

Skarżącemu wyznaczono obrońcę z urzędu ze względu na wątpliwości co do stanu psychicznego podejrzanego. Obrońca skontaktował się ze Skarżącym dopiero po 2 miesiącach od jego wyznaczenia. W czasie procesu Skarżący podtrzymywał swoje wyjaśnienia, zgodnie z którymi został przymuszony do przyznania się do winy. Ponadto wskazał, że strzał oddał jego kolega i wnosił o jego przesłuchanie. Sąd jednak nie przychylił się do wniosku Skarżącego i ostatecznie skazał go na karę 15 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny podtrzymał zaskarżony wyrok. Sprawa została skierowana do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Zarzuty Skarżącego:

Skarżący zarzucił naruszenie jego prawa do rzetelnego procesu przez:

  1. naruszenie jego prawa do obrony, w ten sposób, że nie miał kontaktu z adwokatem przez ponad 3 miesiące po aresztowaniu

  2. przesłuchiwanie go bez obecności tłumacza oraz wywieranie na niego nacisków by się przyznał do winy

  3. wykorzystanie jego słabszej pozycji, tj. faktu że nie zał języka polskiego

  4. nie przesłuchanie kolegi Skarżącego, którego ten wskazywał jako sprawcę zabójstwa

  5. błędną ocenę dowodów przez Sąd

  6. dyskryminację Skarżącego ze względu na jego pochodzenie

Stanowisko Rządu:

Rząd podniósł, że:

  1. Skarżący nie wykorzystał wszystkich środków odwoławczych, ponieważ nie składał zażaleń na wydawane wobec niego decyzje i zarządzenia na szczeblu krajowym

  2. Skarżący nie wnosił o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu

  3. zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że to Skarżący popełnił przestępstwo więc nie było konieczności przesłuchania kolegi Skarżącego w charakterze świadka, ponadto osoba ta zbiegła z kraju

  4. Skarżący był przesłuchiwany w obecności tłumacza, również policjant biegle władał językiem rosyjskim

Rozstrzygnięcie sprawy przez Europejski Trybunał Praw Człowieka:

Europejski Trybunał Praw Człowieka wskazał w pierwszej kolejności, że zajmuje się jedynie badaniem przestrzegania przez Państwa Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie dokonuje jednak analizy błędów co do prawa bądź co do faktów popełnionych przez sądy krajowe, o ile nie wiążą się one z łamaniem postanowień Konwencji. Trybunał zauważył, że na początku postępowania Skarżący otrzymał pouczenie o przysługujących mu prawach, a argumenty dotyczące wywierania na niego nacisku mógł podnieść przed sądem krajowym. Ponadto, co najważniejsze Skarżący w toku procesu miał obrońcę, który powinien czuwać na prawidłowym przebiegiem postępowania i podnosić zarzuty.

Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione powyżej okoliczności Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, że skarga jest oczywiście nieuzasadniona w rozumieniu art. 28 § 2 Konwencji.

Podsumowując, przy wnoszeniu skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka musisz pamiętać, że skarga może zostać uznana za niedopuszczalną przez Trybunał. O dopuszczalności skargi decyduje nie tylko spełnienie wymogów formalnych, ale również okoliczności sprawy.

Jeżeli chodzi o wymogi formalne to koniecznie musisz pamiętać, że skargę wnosi się terminie 6 miesięcy od otrzymania ostatecznej decyzji w kraju. Za ostateczną decyzję uważa się rozstrzygnięcie, które kończy postępowanie, np. wyrok sądu II instancji. Po drugie, obowiązkowo powinieneś wykorzystać krajową drogę odwoławczą, tzn. skorzystać ze wszystkich środków odwoławczych przewidzianych w prawie krajowym, np. zażalenie, apelacja. Po trzecie musisz być ofiarą naruszenia prawa, którego dopuścił się organ krajowy, tzn. że działanie organu musi naruszać bezpośrednio Twoje prawa. Wyjątkowo tylko dopuszczalne jest wniesienie skargi przez kogoś innego (więcej na ten temat przeczytasz tutaj: Kto może wnieść skargę do ETPCz).

Jeżeli natomiast chodzi o okoliczności danej sprawy, które mogą stanowić podstawę uznania skargi za niedopuszczalną to musisz pamiętać, że każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Nawet, jeżeli Twoja sprawa jest podobna do innej sprawy, w której ETPCz stwierdził niedopuszczalność, nie oznacza to, że Twoja sprawa również zostałaby odrzucona. Europejski Trybunał Praw Człowieka rozważy wszystkie okoliczności Twojej sprawy i może uznać, że uzasadniają one przyjęcie skargi do rozpoznania. Dlatego musisz walczyć do samego końca by zapewnić sobie pełną ochronę przysługujących Ci praw.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Monika Kołodziejczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Blogplay
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Koronienko przeciwko Polsce jako przykład skargi na naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego

  1. admin pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


7 × = 14

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>